Steunpunt Groene Zorg ijvert ervoor om de werking van zorgboerderijen een plaats te geven in het beleid. Binnen de beleidssector van landbouw en platteland is dat al aardig gelukt. In het Vlaamse Regeerakkoord, dat op 15 juli door het Vlaams Parlement werd goedgekeurd, valt de term ‘zorgboerderijen’ tot tweemaal toe. Onder het hoofdstuk ‘Een levendige landbouw- en visserijsector’ wordt benadrukt dat het duurzaam karakter van de Vlaamse landbouw verder dient versterkt via diversificatie van de landbouwbedrijven (o.a. zorgboerderijen). Tevens wil de nieuwe Vlaamse Regering ontwikkelingskansen scheppen ‘voor het hele palet aan bedrijven, van gespecialiseerde glastuinbouwbedrijven tot melkveebedrijven maar ook voor hoeveproducenten, biobedrijven en zorgboerderijen’.
De ondertitel van het Vlaamse Regeerakkoord luidt trouwens ‘Voor een vernieuwende, duurzame en warme samenleving’. En of… dat het concept van de zorgboerderij daarin past!
Uitgaande van deze positieve teneur in het Regeerakkoord heeft Steunpunt Groene Zorg de beleidsnota’s van de nieuw aangetreden Vlaamse ministers getoetst op hun ‘zorgboergehalte’. Een eerste lezing leert ons dat het nog even zoeken is om de violen tussen de bij Groene Zorg betrokken departementen op elkaar af te stemmen.
De ambitie die de beleidsnota Landbouw, Visserij en Platteland met betrekking tot Groene Zorg uitstraalt is alvast veelbelovend :
‘In de vorige legislatuur ben ik gestart met een subsidieregeling voor zorgboerderijen. Deze vorm van verbreding op het landbouwbedrijf is inmiddels uitgegroeid tot een volwaardige en kwaliteitsvolle nevensector die zijn waarde bewezen heeft, bijvoorbeeld in de bijzondere jeugdzorg en in time-out projecten in samenwerking met de Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB’s). De tijd is gekomen om dit initiatief in te bedden in het reguliere beleid van de andere beleidsdomeinen zodat zorg op het landbouwbedrijf verder kan doorgroeien in maturiteit en kwaliteit.
Ik wil eveneens werk maken van een erkenning van de zorgboerderij in het Europees landbouwbeleid als een volwaardig facet van een duurzaam plattelandsbeleid dat recht heeft op ondersteuning vanuit het tweede pijlerbeleid van het gemeenschappelijk landbouwbeleid.’
De minister van landbouw en platteland verwijst in zijn beleidsnota ondubbelzinning naar de beleidsdomeinen van onderwijs en welzijn. De minister ziet de integratie van Groene Zorg in deze beleidsdomeinen als een noodzakelijke stap naar meer maturiteit en kwaliteit. Wat wordt daarover verteld in de beleidsnota’s van zijn collega-ministers?
In geen enkele van deze beleidsnota’s wordt melding gemaakt van zorgboerderijen of Groene Zorg. Nochtans geeft de beleidsnota Welzijn, Volksgezondheid en Gezin een uitgebreide opsomming van beleidsdomeinen waarmee de sector welzijn samenwerkingsverbanden wil uitbouwen. De sector landbouw en platteland staat in het lijstje echter niet opgenomen.
Dat neemt niet weg dat de minister in zijn komende beleidsperiode een aantal accenten wil leggen waarin de werking van zorgboerderijen een rol kan spelen.
Zo wil de minister in overleg met CLB’s een decretale regeling voor leerzorg uitbouwen. In de paragraaf over de bijzondere jeugdzorg wordt de behoefte aan zorgvernieuwing omschreven. Elders in de nota gaat het over preventie, zorg op maat, cliëntgeoriënteerde organisatie van de geestelijke gezondheidszorg, thuisbegeleiding, … stuk voor stuk doelstellingen waartoe zorgboerderijen kunnen bijdragen.
Hetzelfde geldt voor de beleidsnota Onderwijs. Ook daarin geen rechtstreekse verwijzing naar zorgboerderijen. Ook daar inhoudelijke linken met de feitelijke samenwerking tussen CLB’s, lokale overlegfora en zorgboerderijen.
Besluit: de diverse beleidsnota’s geven een overschot aan aanleidingen om met de verschillende bevoegde kabinetten rond de tafel te gaan zitten en zo tot een coherente samenwerking te komen in de ondersteuning van de Vlaamse zorgboerderijwerking.