Op deze pagina vindt u informatie over:

Mogelijke stappen tot kennismaken
Verloop van het kennismakingsgesprek
Tips zorgboerderij
Tips voorziening
Afbakening van de doelstelling
Doorgeven van cliëntgebonden informatie



Mogelijke stappen tot kennismaking

Ook al is er op het moment van een eerste kennismaking nog geen zekerheid dat het tot een effectieve samenwerking tussen zorgboerderij, welzijnsvoorziening en zorgvrager zal komen, toch wordt hier de basis gelegd van een kwaliteitsvolle samenwerking.

Het verloop van de kennismakingsronde kan verschillen van de ene situatie bij de andere en wordt door Steunpunt Groene Zorg voorgesteld in overleg met de zorgboerderij en de hulpverlener.

Dikwijls is het aangewezen dat bij een eerste gesprek de zorgvrager nog niet meekomt. De hulpverlener gaat dan alleen op kennismaking bij de zorgboerderij. Deze werkwijze heeft vele voordelen:
- het laat gemakkelijker toe dat het contact niet enkel om de cliënt gaat. De bedrijfsleiders kunnen hun rol beter plaatsen wanneer ze een ruimere toelichting krijgen over de voorziening en haar werking.
- zorgboer en –boerin voelen zich vrijer om vragen te stellen, hun twijfels en onzekerheden kenbaar te maken.
- de vrijblijvendheid van het contact is groter. Eens de zorgvrager voor een persoonlijke kennismaking op het bedrijf is geweest ligt het voor de zorgboer(in) moeilijker om de opstart af te wijzen.

Veelal wordt afgesproken om de zorgvrager, al dan niet na een kennismakingsbezoek door zijn begeleider, op verkenning te laten komen naar de zorgboerderij. Soms doet hij/zij dat alleen maar meestal komt een begeleider mee.
- Zorgboer(in) en zorgvrager krijgen de kans elkaar te leren kennen.
- De zorgvrager krijgt een concreter zicht op de taken waaraan hij/zij zou kunnen meehelpen.
- Het is tevens een gelegenheid om de weg naar en van de zorgboerderij uit te testen en te bepalen in welke mate de zorgvrager de verplaatsing zelfstandig aankan.

Soms wordt een korte proefperiode afgesproken. De zorgvrager komt dan een beperkt aantal keren op proef meedraaien.
- de zorgboerderij kan op die manier beter uitmaken of zij een gepast takenpakket kan aanbieden.
- zorgvrager en zorgboer krijgen meer tijd om aan te voelen of het ‘klikt’ tussen hen beide

Na de kennismakingsronde heeft de medewerker van Steunpunt Groene Zorg contact met de zorgboerderij en met de hulpverlener. Als beide akkoord zijn om de samenwerking op te starten worden daartoe de nodige afspraken gemaakt.
Indien ten minste één van hen de samenwerking niet ziet zitten, vervalt de optie van de uitgekozen zorgboerderij. De medewerker van Steunpunt Groene Zorg en de hulpverlener overleggen dan over de kansen om een andere geschikte zorgboerderij te vinden.

Verloop van het kennismakingsgesprek

Het kennismakingsgesprek verloopt in een aantal fasen die elk de nodige aandacht verdienen:

Voorstelling
- Het zorgboergezin stelt zichzelf en het bedrijf voor : Wie woont hier? Wie werkt hier mee? Wat heeft ons bedrijf te bieden? Welke ervaring hebben we als zorgboergezin? Wat is onze motivatie om zorgboergezin te zijn?
- De hulpverlener stelt zichzelf en de voorziening waarvoor hij/zij werkt voor : Wie ben je? Wat is jouw taak in de voorziening? Wat is de opdracht van de voorziening? Vertel over de doelgroep waarmee je in de voorziening werkt (wat zijn typische kenmerken). Wat is de rol van de samenwerking met zorgboerderijen binnen jouw voorziening? Wat wil je ermee bereiken?
- De hulpverlener neemt ook tijd om de cliënt voor te stellen of laat hem/haar zichzelf voorstellen : Wie ben je? Waarom wil je graag naar de zorgboerderij? Wat verwacht je ervan?

Formuleren van wederzijdse verwachtingen
- Het zorgboergezin bespreekt de mogelijkheden van de zorgboerderij : Welke dagen is er opvang mogelijk? Welke verwachtingen stellen we naar de mogelijkheden van de cliënt? Wat zijn mogelijke taken op het bedrijf? Bieden we enkel dag- of  ook nachtopvang? Welke uren schikken het best? Wat zijn de 'huishoudelijke regels'?
- De hulpverlener schetst de reden waarom voor de cliënt voor een zorgboerderij wordt gekozen en toetst af of de zorgboerderij deze verwachtingen kan inlossen. Zijn er bijzondere aandachtspunten met betrekking tot de cliënt die belangrijk kunnen zijn voor het zorgboergezin ? Zijn deze verenigbaar met de activiteiten op de zorgboerderij of de motieven van de zorgboer(in) ?
De hulpverlener vertelt ook welke ondersteuning de zorgboerderij van hem/haar mag verwachten tijdens de samenwerking.
- Voor de cliënt worden de volgende zaken besproken : Hoe wil ik dat zorgboer(in) met mij omgaat? Ben ik roker of niet –roker? Is er een rokersplaats? Heb ik af en toe rustpauzes nodig? Kunnen deze voorzien worden? Kan ik mij gemakkelijk verplaatsen naar de zorgboerderij? Kan ik hulpverleners of mantelzorgers aanspreken voor het vervoer ?

Rondleiding
De zorgboer(in) stelt het bedrijf voor en toont voor welke taken de hulpboer eventueel zou kunnen uitvoeren. Op die manier krijgen hulpboer en begeleider een beter zicht op de mogelijke taken en de mogelijkheden van de zorgboerderij.

Afspraken
Het kennismakingsgesprek wordt afgerond met afspraken over het verder verloop van de voorbereiding. Indien er overeenstemming is om de samenwerking op te starten kan een afspraak gemaakt worden over de opmaak van de zorgboerderijovereenkomst. Soms gebeurt dat op hetzelfde moment van de kennismaking. Indien die overeenstemming er nog niet is worden afspraken gemaakt over de verdere opvolging.


Tips zorgboerderij

Neem voldoende tijd voor de kennismaking met de begeleider en de kandidaat hulpboer. Ontvang hen tijdens een rustig moment en zorg dat ze zich welkom voelen. De eerste indruk over jouw zorgboerderij blijft altijd hangen!
Zorg ervoor dat al wie op jouw bedrijf mee zal helpen bij de begeleiding van de hulpboer aanwezig is en het gesprek mee volgt.
Ga ervan uit dat de hulpverlener geen kennis heeft van land- en tuinbouw. Leg o.a. de taken die de hulpboer zou kunnen doen eenvoudig en duidelijk uit.
Een rondleiding op jouw bedrijf is een ideaal moment voor een informeel contact met hulpverlener en zorgvrager in een ongedwongen sfeer. Laat die kans niet liggen!


Tips voorziening

Bereid het gesprek met de zorgboerderij samen met de cliënt voor. Ook als de cliënt er niet bij is, is het goed en deontologisch correct dat je vooraf afspreekt wat er over hem/haar zal verteld worden aan de bedrijfsleiders.
Zorg ervoor dat de vooropgestelde doelstellingen concreet en duidelijk zijn voor zowel zorgboer als cliënt.
Ga ervan uit dat de zorgboer(in) geen voorkennis heeft van jouw sector en van wat jouw voorziening doet. 
Indien de cliënt minderjarig is kan het nuttig zijn om de ouders of de wettelijk vertegenwoordiger van de minderjarige te laten deelnemen aan het kennismakingsbezoek. Dat verhoogt immers ook hun betrokkenheid.
De eerste kennismaking heeft plaats op de zorgboerderij. Toch kan het nuttig zijn dat op een later moment (eens de samenwerking is opgestart) het zorgboergezin ook eens kennis maakt met de instelling waar de hulpboer verblijft.
Bij dringende vragen (bvb dringende timeout) is er soms geen tijd om lang stil te staan bij de eerste kennismaking. In dat geval is het belangrijk dat er met ervaren partners wordt gewerkt. Een nieuw startende zorgboerderij is dan geen aan te raden plaats.

Afbakening van de doelstelling

Uiteraard moet het voor de zorgboer(in) duidelijk zijn wat de hulpverleningsdoelen zijn. Deze dienen dan ook uitdrukkelijk geformuleerd zodat de zorgboer vanuit zijn positie kan bijdragen aan de realisatie ervan.
Een goede start begint bij de afbakening van de doelstelling. Het is aan de welzijnsvoorziening om deze, in overleg met de cliënt, vooraf te bepalen. De opvang op een zorgboerderij is geen losstaand feit maar kadert steeds in het hulpverleningstraject van een bepaalde cliënt. Deze doelstelling bepaalt grotendeels de aanpak van de cliënt op de zorgboerderij.
De meest voorkomende doelstellingen op een zorgboerderij zijn gericht op activering, reïntegratie of beleving van de cliënt. Maak deze doelstelling zo concreet mogelijk voor cliënt en zorgboer(in).

Voorbeelden
- ‘Wat kan activering betekenen ? Bepaalde personen met een mentale handicap zullen op vrij korte termijn zelfstandig kunnen meehelpen terwijl voor anderen het correct uitvoeren van een deeltaak ( bv. enkel borstelen van een stal ) een hele karwei zal zijn.
- ‘Wat kan reïntegratie betekenen ?’ Voor personen die na psychische problemen terug een plaats willen krijgen in de maatschappij is het vaak al een hele opgave om op tijd te zijn of om terug het openbaar vervoer te nemen naar de zorgboerderij, zonder dat er sprake is van enige vorm van productiviteit. Voor andere cliënten kan opnieuw leren werken door verantwoordelijkheid op te nemen het doel zijn.
Voor personen met autisme is het leren samenwerken met zorgboer(in) of met andere personeelsleden op een zorgboerderij op zich al een heel leerproces. Gevoelens uiten of spontaan iets vragen kan dan bijv. al een positief teken zijn.
- ‘Wat kan beleving betekenen ? ‘ Dementerende ouderen zullen veel plezier beleven aan zintuiglijke prikkels op de zorgboerderij. Het praten met de dieren, aanraken, ruiken van herkenbare geuren, …
Voor een jongere die gepest wordt op school en een negatief zelfbeeld heeft, kan een warme omgeving en een 2^de thuis waar hij / zij positief gestimuleerd wordt heel betekenisvol zijn.

Tips
- Maak doelstellingen zo concreet mogelijk
- Zorg ervoor dat de vooropgestelde doelstellingen duidelijk zijn voor de cliënt en zorgboer(in)
- Schat de doelstelling realistisch in/ niet teveel tegelijk verwachten : is zowel voor de cliënt als voor de zorgboer(in) verwarrend en kan voor spanningen zorgen
- Doelstellingen zijn flexibel en kunnen bij evaluatiegesprekken aangepast worden

Doorgeven van cliëntgebonden informatie

Zorgboeren en –tuinders zijn geen hulpverleners. Zij hoeven echt niet de levens- en/of hulpverleningsgeschiedenis van de zorgvrager te kennen. Integendeel. De zorgboerderij is immers geen plaats waar aan de problemen wordt gewerkt (toch niet rechtstreeks). Het is een plek waar de zorgvrager in de eerste plaats wordt aangesproken op zijn/haar kwaliteiten. Dit is een uitgangspunt dat door zorgboeren en –boerinnen sterk gedragen wordt.

Relevante informatie is deze die te maken heeft met de gedragskenmerken en de communicatiegewoonten van de zorgvrager. Om op een gepaste wijze te reageren kan het belangrijk zijn dat de zorgboer vooraf informatie krijgt over mogelijke gedragingen en houdingen en hoe hij daarmee dient om te gaan. Ook voor de materiële, fysieke en psychische bescherming van zorgboer en/of zorgvrager kan het nuttig zijn om de zorgboerderij in te lichten over mogelijke houdingen en gedragingen van de cliënt. Het is de verantwoordelijkheid van de hulpverlener om in te schatten welke informatie belangrijk is in functie van
- een goed verloop van de samenwerking
- de veiligheid van zorgvrager en zorgboer(in)
Rond deze bijzondere aandachtspunten worden transparante afspraken gemaakt, die zowel voor zorgboer(in) als voor de cliënt duidelijk zijn.

Voorbeelden van cliëntgedrag dat vooraf dient besproken met het zorgboergezin: kans op agressie, ongewenste intimiteiten, alcoholmisbruik, strafbare handelingen zoals drugbezit en stelen, aspecten van de medisch-psychologische toestand, … Deze zaken moeten zeker gemeld worden als de kans groot is dat de zorgboer(in) met dit gedrag zal geconfronteerd worden tijdens de opvang.