Wat is een zorgboerderij?

De term ‘Groene Zorg’ werd in het leven geroepen om een duiding te geven aan alle mogelijke vruchtbare combinaties van een groene omgeving met de zorg voor een brede waaier kwetsbare groepen uit de samenleving.
In veel gevallen vindt de Groene Zorg plaats op een actief land- of tuinbouwbedrijf dat samenwerkt met een welzijns- of zorgvoorziening. In dat geval spreken we van een zorgboerderij.
Maar 'Groene Zorg' is ruimer dan dat. Onder 'Groene Zorg' verstaan we ook:

de boerderijen die gekoppeld zijn aan een instelling voor personen met een handicap of psychiatrische problemen

de sociale werkplaatsen die zich oriënteren op de productie en verwerking van land- en tuinbouwproducten en daarbij niet-betaalde helpers (arbeidszorg) in hun werking integreren

de bedrijven die weliswaar niet aan landbouwproductie doen maar toch aanverwante activiteiten verrichten in die zin dat ze bezig zijn met planten en/of dieren (bv. paardenmanège, tuinaannemer, ...) en die samenwerken met een welzijns- of zorgvoorziening

de particulieren die in hun vrije tijd bezig zijn met planten en/of dieren (bv. hobbyboer) en samenwerken met een welzijns- of zorgvoorziening

de organisaties die werken met planten en/of dieren (bv. kinderboerderij, groendienst, ...) en samenwerken met een welzijns- of zorgvoorziening

Door de term Groene Zorg willen we de nadruk leggen op volgende aspecten:

Groene Zorg benadrukt de meerwaarde die land- en tuinbouw kan bieden aan de klassieke zorgverlening.
Het gaat daarbij niet om het "meewerken op een boerderij " op zich, maar wel om de typische kenmerken van de meeste familiale land- of tuinbouwbedrijven, zoals de natuurlijke omgeving, de rust, het zelf zorg dragen voor planten en dieren, de niet-medische sfeer, de duidelijke structuur en het vaste ritme, de soberheid en nuchterheid die menig land- en tuinbouwersgezin kenmerkt.

Groene Zorg legt de nadruk op een vraaggedreven zorgverlening in een 'groene' context.
Daarbij zijn de specifieke zorgvragen van elke zorgdoelgroep en van elke individuele persoon, steeds het uitgangspunt.

Groene Zorg doet een sterk appel op de motivatie en de sociale bewogenheid van de bedrijfsleider en zijn familie.
Het bedrijfstype is daarbij van ondergeschikt belang. Het kan gaan om een gemengd landbouwbedrijf maar net zo goed om een groente-, fruit- of sierteeltbedrijf. De bedrijfsvoering kan al dan niet biologisch zijn of ze kan al dan niet aan de landbouw verwante producten en diensten inhouden, zoals hoevetoerisme, landschapsonderhoud, ambachtelijke verwerking en commercialisatie van eigen producten.

Groene Zorg legt de nadruk op de grote diversiteit aan mogelijkheden en formules.
Er is geen pasklare formule voor de boer en tuinder die een zorgfunctie op zijn bedrijf wil opnemen. Elke landbouw-zorgcombinatie is op zijn manier uniek en komt geleidelijk tot stand vanuit een vruchtbare wisselwerking tussen de zorgvoorziening, de boer of tuinder en de personen die van de Groene zorg formule gebruik maken.

Groene Zorg suggereert een zee van mogelijkheden en nieuwe kansen door twee sectoren met elkaar te verbinden.
We denken bijvoorbeeld aan de tuinder die een opleiding geeft aan kansarme gezinnen in de stad over het kweken van groenten in potten om hun voedselzekerheid te verbeteren, of aan de boer die volkstuintjes verhuurt aan stadsmensen die écht deugd beleven aan het werk in de moestuin. Met wat creativiteit zijn er heel wat nieuwe landbouw-zorgcombinaties denkbaar die elk hun stukje bijdragen tot het gezonder en leefbaarder maken van onze maatschappij.

Foto: Belgicactus, Westerlo